umetnik slika

Foto: pixabay

KAKO SE OTKRIVA DA LI JE SLIKA FALSIFIKAT?

Određivanje autentičnosti nekog umetničkog dela  veoma je složen proces. U nedostatku određenih elemenata, kao na primer potvrde autentičnosti ili detaljnog opisa u inventaru ili katalozima, istoričari umetnosti i stručnjaci postaju pravi detektivi. Za ovu vrstu posla potrebno je dobro poznavanje istorije umetnosti, ali i hemijske analize, informatike i visoke tehnologije.

 

Kao prvo, sliku analiziraju umetnički eksperti koji zahvaljujući svom poznavanju istorijsko-biografskih podataka o autoru mogu da prepoznaju da li se radi o autentičnoj slici. Oštro oko, istrenirano na mnoštvu poznatih dela, prepoznaje stil i tehniku umetnika i daje prve naznake o autentičnosti. Potom, na red dolaze i tehnološki instrumenti. Na primer, X-zracima se otkriva prisustvo skice ili slike ispod površine, dok merenje radioktivnosti olova u uljanim slikama daje elemente korisne za datiranje.

Od koristi su i softveri koji analiziraju statističku pravilnost rasporeda niti u platnu. Zanimljivo je, na primer, da nepravilnosti koje se ponavljaju na svakom delu platna budu karakteristične za starinska platna, tkana ručno ili na razboju. Zatim, može se vršiti analiza i vrsta pribora (oblik četkice, dužina i širina poteza) kao i vrsta šeme ili modela u poređenju sa onima sa drugih dela istog autora. Važno je i mesto na kome se nalazi potpis. Na primer, prebojavanja mogu ukazati na to da nije istovremen sa slikom.

1 i 2 – Spektroskopska analiza materijala infracrvenim svetlom ističe promene u molekulima materijala. Može se izvesti na originalnim delovima nekog dela (podloga, ram) kako bi se odredio tip drveta i njegova starost (sa odstupanjima 10–20 godina), ili na drugim materijalima, poput boja i lepkova. Obavlja se na uzorku od nekoliko miligrama i može pomoći u izdvajanju anahronizama.

 

3 i 4 – Mikroskopska  analiza oslikane površine omogućava proučavanje znakova starenja. Posmatra se krakelura(craquelure), mreža sitnih naprslina, kako bi se utvrdilo je li prirodna, veštačka, dubinska ili površna. Zatim, pigmenti (zanatski, industrijski, njihova čistoća, kristalitet i dimenzija), ljuspanje boje, stvrdnjavanje, restauracije.

 

5 – Fizička analiza slojeva boje i analiza pod usmerenim snopom svetlosti radi se na sledeći način: pomoću instrumenta koji se zove durofleskometar utvrđuje se isušenje boje koje se vremenom menja. Ispitivanje pod usmerenim snopom svetlosti ističe hrapavost površine i omogućava da se razluče eventualna prebojavanja ili restauracije.

 

6 – Analizom Vudovom lampom koja emituje ultraljubičasto svetlo prepoznaju se materijali, poput cinkove bele boje, koji generišu fluorescenciju i ističu boje, gips ili lepkove korišćene za retuširanje, prebojavanje ili restauracije. Identifikacija materijala pomaže da se datira slika i da se otkriju anahronizmi.

 

7, 8, 9 – Infracrvena reflektografija je metoda optičkog ispitivanja koja omogućava da se slika detaljnije prouči. Koristi se za otkrivanje podcrteža, ispravki, kvadratiranja platna, retuširanja i krivotvorstva. Postojanje crteža ispod površinskog sloja boje je potvrda autentičnosti nekog dela.

 

Prijatelj portala